Jezelf aanpassen en flexibel zijn… waar ligt de grens ?

By roelvanheel | burn-out

nov 24

Eelco is een van de weinige mannen die regelmatig in mijn praktijk terugkeert. Eelco is opgegroeid in een wereld waarin er eigenlijk geen plaats was voor gevoeligheid. Je moest niet zo gek doen, maar gewoon doen wat je moest doen. Een man moet stoer zijn en zorgen dat er brood op de plank komt. Binnen zijn vriendenkring word er ook altijd stoer gepraat over vrouwen en schuine moppen getapt. Iedereen moet daar altijd heel hard om lachen. Eelco voelde zich niet altijd thuis in een wereld die soms zo gevoelloos lijkt. Eelco ging zich aanpassen,  zowel aan wat zijn ouders als wat zijn vrienden van hem verwachten. Dit besluit werd makkelijker gemaakt. Vooral omdat hij enkele vervelende situaties heeft ervaren op momenten dat hij wel in contact stond met zijn gevoel. Hij heeft jarenlang op die manier geleefd. Maar nu is hij voor het eerst een echte serieuze relatie aangegaan met zijn vriendin Julia. Zij verwacht hele andere dingen van hem, word hij noodgedwongen opnieuw met zijn keuze geconfronteerd.

Waarom pas jij je altijd aan aan anderen ?

aanpassen vinkjeslijstTijdens een van de trainingsessies met Eelco, besloot ik een geintje met hem uit te halen. Hij zat bij mij aan tafel en ik legde een briefje op tafel. Ik schreef er “aanpassen” op. Eelco had geen idee wat ik aan het doen was en keek me vragend aan… Toch ging hij verder met zijn verhaal. Elke keer als uit zijn verhaal bleek dat hij zich aanpaste aan de situatie, zette ik een vinkje op het briefje. En voordat ik het wist stonden er vijf vinkjes op het briefje. Toen zei ik tegen Eelco : “nu ga ik stoppen met vinken hoor”. Een beetje nerveus begon Eelco te lachen. Ik besloot om hem uit te leggen waar ik mee bezig was.

aanpassen EelcoToen Eelco vertelde dat zijn vader vroeger vrij dominant was en hij het moeilijk vond om daarmee om te gaan, zette ik een vinkje op het briefje. Toen hij vertelde dat hij het niet zo naar zijn zin had op zijn werk, maar het gevoel had dat hij daar niet weg kon, zette ik weer een vinkje op het briefje. Wanneer hij vertelde dat hij zich niet altijd op zijn gemak voelt bij zijn vrienden nu hij een relatie heeft met Julia, zette ik er weer een vinkje bij. Toen hij vertelde dat wanneer hij ruzie heeft met Julia, Eelco degene was die water bij de wijn deed om de situatie goed te houden, zette ik er weer een vinkje bij. Eelco’s manier om met prikkels om te gaan was een strategie geworden, een beschermingsmechanisme. Door zich elke keer aan te passen aan de situatie en te laten zien wat de ander van hem verwacht, vermeed Eelco een conflict. Dat had hij jarenlang zo gedaan. En nu Eelco erachter komt dat het aanpassen niet altijd meer lukt, kwam hij in een burn-out terecht. Ik besloot om Eelco enkele tips mee te geven, die hij meteen kan toepassen om meer rust te creëeren.

tip 1 : schrijf je ervaringen op in een dagboek

aanpassen dagboek bijhoudenIk heb Eelco geleerd om eens bewust te kijken naar de situaties die hij meemaakt. Desnoods achteraf. In het dagboek die Eelco bijhoudt schrijft hij dagelijks zijn ervaringen op, dingen die hij beleeft heeft. Dat kunnen dingen zijn waar hij last van had, waar hij stress van ondervonden heeft. Maar dat kunnen ook dingen zijn waar hij juist intens van genoten heeft. Alles wat aan het einde van de dag is blijven hangen, schrijf hij op in zijn dagboek. Dat is tevens een mooie bron voor de training die hij volgt.

tip 2 : kijk eens terug naar je ervaringen

aanpassen terugkijken naar ervaringenVervolgens vertelde ik Eelco dat hij regelmatig even moet terugbladeren in zijn dagboek en voor hemzelf moet nagaan of hij in die situatie zichzelf heeft aangepast, om de situatie beter te maken, of dat hij zijn gekozen handelswijze echt voor zichzelf heeft toegepast. Gewoon omdat het goed voelde om te doen. Op die manier ontdekte hij vele dingen die hij eerder nog niet zag. Zoals dat hij de eerste was die een stap richting verzoening zette wanneer hij ruzie had met Julia. Dat hij minder ging delen in zijn vriendenkring over zijn leven met Julia. Zijn vrienden maakten er toch alleen maar flauwe grappen over.

“ik hoef niet alles te weten en ik hoef niet alles te vertellen”

Roel van Heel

tip 3 : wat zegt de situatie daadwerkelijk over jou ?

aanpassen wat zegt de situatie over jou ?Als je eenmaal het patroon ziet wat zich stiekem voor je afspeelt, kun jij je ook afvragen waarom je dat eigenlijk doet. Misschien hebben de acties van de vader van Eelco een grotere impact gehad dan dat hij dacht. Misschien had hij tijdens zijn jeugd meer steun willen hebben. Een arm om zijn schouder, het signaal dat Eelco met al zijn gevoel goed genoeg was, was fijn geweest. Dat hij op zijn eigen manier ook heel bijzonder is. Dat zijn gevoeligheid hem maakt tot een uniek mens.

In de confrontaties die Eelco ervaart met zijn vriendin en zijn vriendenkring, kan hij zich ook afvragen of die situatie op zich veel over hem zegt, of veel over zijn vrienden. Wanneer zijn vriendenkring flauwe opmerkingen maken over Eelco’s liefdesleven, kun je dat persoonlijk opvatten. Maar je kan ook realiseren dat sommige vrienden wellicht jaloers zijn op het feit dat Eelco voor het eerst in zijn leven een echte goede, hechte relatie opgebouwd heeft met een bijzonder mooie vrouw.

Misschien zijn enkele vrienden al jarenlang vrijgezel en zouden ze maar wat graag ook zo’n mooie vriendin willen hebben. Het maakt eigenlijk niet uit wat de reden is die erachter kan steken, het gaat erom dat de situatie vaak meer over de ander zegt dan over Eelco zelf. Ook bij de ruzies die hij soms ervaart met Julia, zou het zomaar kunnen zijn dat Julia uiteindelijk een korter lontje heeft dan Eelco zelf. Waarom is Eelco altijd de eerste die toegeeft ? En wat gebeurt er als Eelco zich niet langer aanpast maar bij zichzelf blijft en de persoon is die hij graag wil zijn ?

tip 4 : ik hoef niet alles te weten en ik hoef niet alles te vertellen

aanpassen niet alles willen wetenMeer op jezelf letten klinkt voor een gevoelig persoon heel egoïstisch in de oren. Meer met je zelf bezig zijn en minder met de ander. Dat voelt gek. En toch is het voor Eelco het juiste om te doen. Eelco is hooggevoelig en ziet en voelt alles wat er om hem heen gebeurt. Geen enkel detail ontgaat hem, zowel verbale dingen die gezegd worden, als non-verbale dingen die mensen uitstralen.

Eelco had in eerste instantie altijd de behoefte om dat te vertellen aan die persoon. Maar hij kwam er al snel achter dat niet iedereen daar op zit te wachten. Wanneer hij zag dat een van zijn vrienden niet lekker in zijn vel zat en hem vroeg wat er aan de hand was, reageerde die vriend vaak heel bot. Hij had er duidelijk geen zin in om erover te praten. Julia is niet hooggevoelig en ziet en voelt niet altijd wat Eelco voelt. Zij vond het ook wel gek in het begin dat Eelco zoveel extra dingen zag en voelde, die Julia in eerste instantie niet waren opgevallen.

Het is natuurlijk heel nobel van Eelco om de mensen om hem heen te willen helpen, maar niet iedereen zit te wachten op zijn hulp. Op het moment dat Eelco een stapje terug doet en zich realiseert dat hij niet alles hoeft te weten en niet alles hoeft te vertellen, creëert dat rust voor hem in zijn hoofd. Eelco is daar al een hele tijd mee bezig en kwam laatst vrolijk en blij mijn praktijk in gehuppeld. Hij had inmiddels ervaren welke vrijheid hem dat geeft. Wel van alles kunnen zien en voelen, maar je realiseren dat je er eigenlijk pas iets mee hoeft te doen als de ander er om vraagt of laat weten dat hij behoefte heeft aan hulp. Soms zie je als hooggevoelig persoon de oplossing zomaar op tafel liggen. Maar toch is het dan soms belangrijk om je mond te houden, ook al zie je de oplossing zo voor je. Andere mensen kunnen het gevoel krijgen dat ze naakt in een massa staan op het moment dat jij als gevoelig persoon laat weten dat je door alle maskers heen prikt en heel duidelijk ziet wat de ander verborgen probeert te houden.

“andere mensen kunnen het gevoel krijgen dat ze naakt in een massa staan op het moment dat jij als gevoelig persoon laat weten dat je door alle maskers heen prikt en heel duidelijk ziet wat de ander verborgen probeert te houden”

Roel van Heel

 

tip 5 : doe je eigen ding

aanpassen doe je eigen dingOp het moment dat Eelco die bevrijding voelde, van niet alles willen weten en niet alles willen vertellen… kon hij opeens veel meer zijn eigen ding gaan doen. Doordat hij minder druk was in zijn hoofd, kwamen er opeens nieuwe dingen in zijn hoofd. Het bruiste weer. Hij liep naar zijn werkgever toe en deelde een van zijn nieuwe ideeën met hem. Hij kreeg daardoor een nieuw project toebedeeld waar hij helemaal zijn ei in kwijt kon. Vol enthousiasme ging hij aan de slag, hij vond het bijna jammer dat hij om 17:00u weer naar huis moest en moest stoppen met werken. Het enthousiasme op zijn werk gaf een nieuwe impuls aan zijn leven. Dat enthousiasme voelde hij nog steeds toen hij ging stappen op vrijdagavond. In plaats van zich af te zonderen en de luisteren naar de gesprekken van anderen, was hij nu actief en praatte er enthousiast op los. Hij floot een liedje toen hij het café in kwam en straalde opeens iets heel anders uit. Ook Julia merkte het verschil in gedrag op. Het grappige was dat de mensen om hem heen direct reageerde op de nieuwe uitstraling die Eelco opeens had. Zij werden opeens ook anders. Zijn vrienden maakten minder flauwe opmerkingen en Julia was nog meer verliefd op Eelco dan voorheen. Wat wil je nog meer ?

advies van de coach

aanpassen RoelVele hooggevoelige mensen zijn heel empatisch. Ze voelen precies aan wat de ander voelt. Vaak zijn ze heel goed in staat om aan te voelen welke problemen de mensen om hen heen ervaren of wellicht nog gaan ervaren. Het makkelijkste is dan om jezelf zodanig aan te passen dat je of ervoor zorgt dat de situatie zich niet voordoet. Je kan voorkomen dat er ruzie ontstaat door je eigen standpunt weg te cijferen. Of je komt met een oplossing om de situatie te verbeteren. Maar ook dat kan een nadeel hebben. Mensen kunnen al snel het idee krijgen dat alles op jouw manier moet. Dat jij het altijd beter weet.

Empathie en zorgzaamheid zijn mooie kwaliteiten die veel HSP-ers hebben. Ze hebben ze de neiging om meteen in de bres te springen en te helpen als dat nodig is. Dat is aan de ene kant een enorme kwaliteit, maar ook een valkuil. Voor sommige mensen is het te confronterend als jij je gave of talent op die manier gebruikt. Niet iedereen is al zover dat hij actief aan zijn of haar problemen wil werken. Soms lijkt het voor ons, als hooggevoelige mensen, dat iedereen voelt wat wij voelen. Soms ligt het zo voor de hand om een oplossing te kiezen die voor ons zo eenvoudig lijkt. Maar voor de ander is dat soms te confronterend. Het voelt voor hun alsof ze midden in een mensenmassa opeens naakt zijn, kwetsbaar.

Het jezelf aanpassen aan de situatie, door de confrontatie te voorkomen of om hem op te lossen, zorgt er ook voor dat jij minder jezelf bent. Je hoeft niet alle problemen om je heen op te lossen. Soms is het gewoon wat het is. Soms vormt de situatie iets wat de persoon in kwestie zelf moet doen, een les die hij moet leren. Het kan heel belangrijk zijn dat die persoon zelf tegen die problemen aanloopt, en zich juist daardoor gaat realiseren dat hij dingen anders moet doen. Zo kan ik bijvoorbeeld mijn in beelden denkende zoon wel helpen om zich zo goed mogelijk te concentreren in de klas en zo hoog mogelijke punten te behalen voor zijn toetsen, maar zolang hij zich zelf niet realiseert dat hij op sommige punten echt beter zijn best moet doen, kun je je ook afvragen hoeveel zin dat heeft.

Zorg er dus voor dat je altijd bij jezelf blijft en geef aan naar je omgeving dat als ze je nodig hebben je er altijd voor hun zult zijn. Het is niet dat je de mensen om je heen niet WILT helpen, maar het is een kwestie van het zoeken naar de juiste balans. Een balans die goed voelt voor jou zelf, maar ook een balans waarin je de ander tot op zekere hoogte zelf laat realiseren dat bepaalde dingen anders moeten in de toekomst.

Heb jij nog vragen over dit onderwerp ?

Worstel jij, net zoals Eelco, met dit onderwerp ? Pas jij je ook te vaak aan, aan de situatie en wil je meer in je eigen kracht gaan staan ? Meer de dingen doen zoals jij ze wil doen ? Ik help je graag op weg. Ik bied je een gratis sessie aan. In die gratis sessie luister ik naar jouw verhaal. Ik geef je minimaal 3 waardevolle tips. Met die tips kun je thuis direct aan de slag. Je kan de gratis en vrijblijvende sessie boeken met de knop hieronder.

ja, ik wil graag een gratis sessie

Meld je aan !

Meld je nu aan en mis geen waardevolle tips uit onze praktijk die je kind kan laten uitgroeien tot een sterke, zelfstandige, verantwoorde volwassene! Bovendien ontvang je van ons de emotie-wijzer zodat jij je kind vanavond nog kan helpen met het tegengaan van overprikkeling!