Burn-out of bore-out ? | Leef Intens

Burn-out of bore-out ?

Door Roel van Heel | bore-out

apr 19

Ik weet het nog zo goed toen ik voor het eerst een boek las van Elaine Aron, de Amerikaanse wetenschapper die de term “high sensitive person” bedacht (hooggevoelig persoon). Er ging een wereld voor me open. Toen ik haar boek las was ik in eureka stemming. Opeens had ik het gevoel : “dit boek gaat over mij !”. Ik voelde me opeens niet mee zo alleen. Ik had altijd gedacht dat ik de enige was die tegen bepaalde problemen aanliep. Nu bleek opeens dat er vele mensen zijn om me heen die hetzelfde ervaren. Waw…! Wat een geweldige ervaring. Er veranderde vanaf dat moment heel veel. Maar hoe geweldig deze sensatie ook was… toch miste er nog iets. De puzzel was nog niet compleet. Ik voelde een mismatch met mijn omgeving, ik kwam erachter dat ik anders denk en dat ik anders ben dan sommige mensen om me heen. De term hooggevoelig verklaarde slechts een beperkt deel voor mij. Wat was er nog meer aan de hand ?

“Als jij je teveel aanpast, en het leven leidt wat anderen willen dat je leidt, wat blijft er dan over van jou ? Je loopt kans dat er dan alleen maar een leeg omhulsel overblijft.”

Vermogen tot aanpassen leidde tot een burn-out

Tijdens de burn-out die ik een aantal jaar geleden kreeg, kwamen er in sneltrein vaart weer nieuwe puzzelstukjes bij. Ik was al bijna 20 jaar in loondienst als IT Consultant. Het voelde al enige tijd niet meer goed voor mij om in deze constructie werkzaam te zijn. Ik kon niet alle talenten die ik had benutten op de manier zoals ik dat wilde. Ik werkte 40 uur voor mijn werkgever, 40 uur nog eens voor mezelf en mijn eigen bedrijf. Daarnaast wilde mijn werkgever ook nog graag dat ik business meetings en kennissessies bijwoonde, in mijn eigen tijd, die ik op dat moment niet had. Ik had vele ideeën om nog succesvoller te kunnen zijn op de werkvloer, maar er was onvoldoende ruimte voor. Niet zo heel gek dat ik uiteindelijk in een burn-out terecht kwam. Het was een enorme schok voor mij wat ik zag toen ik eenmaal de rust had gepakt. Als je met je neus bovenop alle dagelijkse sensaties zit, zie je niet alles. Pas na de verplichte rust die ik nam, zag ik op een afstandje wat er was gebeurd. Als prikkelmijder had ik mezelf constant aangepast aan de situaties om me heen. Mijn werkgever wilde bepaald gedrag zien van mij, en dus paste ik me klakkeloos aan om hem een goed gevoel te geven. Als ik spanning voelde bij collega’s, vrienden of familie, ging ik na in mijn hoofd wat ik kon doen om de situatie beter te maken. En dus paste ik me aan. Maar op een gegeven moment voelt dat niet goed meer. Iemand zei ooit tegen me : “Als jij je teveel aanpast, en het leven leidt wat anderen willen dat je leidt, wat blijft er dan over van jou ? Je loopt kans dat er dan alleen maar een leeg omhulsel overblijft.” En zo kwam er weer een puzzelstukje bij.

“Diagnose hoogbegaafd. Het was net alsof het mistig is en je niet goed kan zien en die mist vervolgens opeens wegtrekt. Dat gevoel dat ik had… hooggevoeligheid verklaarde veel, maar niet alles… was weg.”

Hoogbegaafdheid als verklaring voor veel onrust

Inmiddels had ik vele trainingen ontwikkeld en gegeven, masterclasses en webinars gedaan. Ik wist al vrij veel over emotie-regulatie, bestrijden van burn-out verschijnselen, in je kracht staan. Ik heb mijn hele gezin meegenomen in mijn ontdekkingsreis. Zowel mijn vrouw, niet hooggevoelig, als mijn kinderen leven volledig op de nieuwe levensstijl die ik ontdekte. En het voelde heerlijk. Een tijdje terug kreeg mijn dochter de diagnose hoogbegaafd. Dat was voor ons een antwoord op vele vragen. Toen kwam ik meteen achter dat ik het zelf ook ben. Het was net alsof het mistig is en je niet goed kan zien en die mist vervolgens opeens wegtrekt. Dat gevoel dat ik had… hooggevoeligheid verklaarde veel, maar niet alles… was weg. De mismatch die ik soms voelde met bepaalde mensen om me heen, het snelle denken wat ik had, de onrust in mijn hoofd en lichaam die ik soms nog steeds voel… opeens was er een verklaring.

“Onderprikkeling… Ik weet nu dat die diversiteit, die afwisseling bij me hoort. Dat ik blij en enthousiast word en blijf als ik die diversiteit en afwisseling in mijn leven houd, in alles wat ik doe.”

Behoefte aan diversiteit en afwisseling

Maar het ging verder. Ik merkte dat de onspanningsoefeningen die ik mijn klanten meegeef wel werken, maar dat de routine die erbij hoort moeilijk vol te houden is voor mij. Elke dag weer hetzelfde, hetzelfde ochtendritueel, structuur, ik was er allergisch voor. Het was moeilijk om vol te houden. Daar waar mijn vrouw en mijn dochter het heerlijk vonden om elke ochtend hetzelfde te doen werkte dat niet voor mij. Mijn zoon en ik vinden dat vreselijk. Toen ik Saskia Klaaysen (Anahata Coaching) leerde kennen en ze me vertelde over onderprikkeling en dat hoogbegaafde mensen en prikkelzoekers daar vaak mee kampen, was ook dat weer een puzzelstukje voor me. Het bevestigde veel dingen die ik al wist, maar toch vielen met dit verhaal weer nieuwe puzzelstukjes op zijn plek. Ontspanningsoefeningen zijn goed voor mij en mijn zoon. Maar diversiteit, afwisseling, werkt nog beter. Ik was al goed bezig. Als ik het moeilijk vond om de ontspanningsoefening te doen, ging ik buiten wandelen met de hond. Dan kwam ik weer rustig terug. Ik weet dat die diversiteit, die afwisseling bij me hoort. Dat ik blij en enthousiast word en blijf als ik die diversiteit en afwisseling in mijn leven houd, in alles wat ik doe.

“Achter een burn-out ligt vaak overprikkeling. Wanneer er onder die overprikkeling, onderprikkeling vooraf is gegaan, kan je burn-out zomaar veranderen in een bore-out.”

Burn-out of bore-out ?

De puzzel is nu compleet. Hooggevoeligheid, prikkelmijdend, prikkelzoekend, hoogbegaafdheid kunnen overlappen en je eigen situatie heel complex laten lijken. Ik was ervan overtuigd dat ik een burn-out had gehad. Als ik nu terugkijk, vertellen de puzzelstukjes mij een heel ander verhaal. Te weinig uitdaging op je werk, niet je eigen ding kunnen doen, talenten die onbenut blijven, dit zijn ook sensaties die stress veroorzaken. De symptomen lijken heel veel op een burn-out. Een burn-out is vaak het gevolg van overprikkeling. Te veel prikkels tegelijkertijd en het onvermogen om op tijd voldoende rust te pakken. Een bore-out begint met onderprikkeling. Te weinig uitdaging, onvrede, niet weten wat je kan veranderen om het beter te maken. Uiteindelijk kan deze onderprikkeling tot overprikkeling leiden. Maar heb je dan last van een burn-out ? Of is het dan toch een bore-out ? Vele coaches en trainers zullen zeggen dat je rust moet nemen als je een burn-out hebt. Je zelf even losmaken van hetgeen prikkels geeft doet inderdaad wonderen. Maar het zou ook een bore-out kunnen zijn. En in die situatie is het ook gewoon even heerlijk om bezig te zijn. Even naar buiten, bewegen, even weg, even niets aan je hoofd maar toch in beweging. Vooral de afwisseling en je concentreren op je eigen behoefte is dan belangrijk. De ene keer doe je een meditatieoefening waar je heerlijk rustig van wordt, de andere keer neem je een lange wandeling of ga je hardlopen. Lang leve afwisseling en diversiteit.

Tips van de Coach

Ik zie het leven als een grote ontdekkingstocht. Je bent nooit klaar met ontwikkelen en groeien. Soms levert dat spannende situaties op. Goede vrienden van je kunnen tijdens je persoonlijke ontwikkeling opeens het contact verbreken. Mensen kunnen een mening of een oordeel hebben over de richting waar jij naar toe wil groeien. Dat kan soms moeilijk zijn. Maar achter de spanningen die dat oplevert zit soms een belangrijke les verstopt. Je wordt als het ware gedwongen om eens goed naar je leven te kijken en een keuze te maken. Om je bijvoorbeeld te beseffen dat jij je te veel aanpast en het leven leidt wat anderen graag willen dat je leidt. Misschien vertelt de burn-out of bore-out jou wel dat het eens tijd wordt dat je voor jezelf kiest. Dat er nu echt iets moet gaan veranderen. Dat je eens afstand neemt van alle sensaties en dat jij je eens afvraagt… wat wil ik ? Er zijn zoveel mensen die, goed bedoeld, hun mening geven. Maar wat wil jij nou zelf ?

Grote kans dat als je die afstand pakt en opeens op een hele andere manier naar jezelf kan kijken, jij ook opeens nieuwe dingen ziet. Misschien denk je wel in beelden of ben je hoogbegaafd. Misschien verklaart dat al veel voor je. Of misschien realiseer jij je wel dat je altijd voor anderen hebt klaar gestaan en dat het nu eens tijd wordt dat je meer aandacht besteed aan jezelf ? Hoe dan ook… als jij meer tijd besteed aan jezelf, jezelf dus meer prioriteit geeft, groei je verder. Je ervaart meer rust en zit lekkerder in je vel. Maar het grootste voordeel is dat door die afstand die je pakt, jouw hoofd minder vol gaat zitten. En wanneer dat gebeurt, kun je beter zien wat er bij de mensen gebeurt waar je dagelijks mee omgaat. Je kan beter inschatten hoe jij ze nog beter kan helpen. Wanneer jij lekkerder in je vel zit, kun je er nog beter zijn voor anderen.

Loop jij ook tegen een burn-out of bore-out aan ? Ben je gevoelig van aard en wil je graag weten hoe jij daar anders mee kan omgaan ? Ik bied je een gratis sessie aan waarin we samen naar jouw situatie gaan kijken. Ik luister naar jouw verhaal en geef je al enkele tips waar je meteen mee aan de slag kan !

ja, ik wil graag even sparren

>