Wist je dat gevoelig zijn ook tot depressies kan leiden ?

Depressieve gevoelens bij stress

Door Roel van Heel | depressief

jun 24

Ik vind dat ik zelf absoluut niet zweverig ben. Maar als ik mensen vertel dat ik dingen voel en zie die andere mensen niet ervaren, kijken mensen me toch met grote ogen aan. In eerste instantie geloven ze niet dat wat ik vertel ook echt zo is. Later, als ze doorkrijgen dat ik ook kan zien wat sommige mensen wanhopig verborgen proberen te houden voor de buitenwereld, vinden ze het eng om open te zijn over hun gevoel. Mijn kinderen kunnen dat allebei, dat heb ik ze niet hoeven leren. Maar wanneer je zoveel dingen ziet waar de buitenwereld niet altijd klaar voor is om het te weten, kan het onbegrip wat je soms voelt ook tot depressieve gevoelens leiden. Weet je… er is eigenlijk helemaal niets vreemd aan. Niets geks. Er is gewoon een wetenschappelijke verklaring voor.

Verbale communicatie

In mijn training vertel ik altijd over die ene vervelende neef die naast je gaat zitten op een verjaardag. Je probeert een gesprekje met hem te voeren en vertelt enthousiast over jouw nieuwe opleiding die je aan het volgen bent. Hij kijkt je minachtend aan en roept opeens : “moet je daar tegenwoordig nog een opleiding voor volgen ?”. In je lichaam gebeurt er meteen van alles. Een stemmetje in je hoofd zegt : “hoe haalt hij het in zijn hoofd om dit tegen mij te zeggen ?”. In je lichaam ervaar je een boos gevoel, gemengd met wat teleurstelling. Dit is een voorbeeld waar iedereen zich wel in herkent. De reactie van de neef doet pijn en je eerste reactie is terug uithalen naar de persoon die deze pijn veroorzaakt. Dit is de verbale kant aan het verhaal.

Non-verbale communicatie

Op het moment dat jij je gevoeligheid omarmt en je leert om te gaan met de stress die je soms ervaart, ontstaat er rust in je hoofd. De pijn en de stress die de opmerking van je neef veroorzaakt, ebt na een paar seconden weg omdat jij precies weet hoe je ermee moet omgaan. Het blijft redelijk rustig in je hoofd. In plaats daarvan is er nu ruimte om met je non-verbale communicatie om te gaan. Je kijkt naar je neef en ziet van alles. Wanneer hij zijn opmerking maakt, let je op de blik in zijn ogen. Zijn wenkbrauwen zijn wat gefronst, ze vertellen je dat hij licht geïrriteerd is. Nu je beter oplet, weet je opeens dat hij sowieso al wat stiller was, vanaf het moment dat hij binnenkwam. Hij groette de overige familieleden niet, pakte iets te drinken en ging zitten. In het gesprek wat je met hem voerde, zat een bepaalde ondertoon. Nu je al deze voor jezelf op een rijtje zet, zie je het complete plaatje. Doordat je niet de prikkels en sensaties bezig bent die de neef op je afvuurt, maar de tijd neemt om afstand te nemen en op die manier naar hem kijkt, kun je zien dat er meer speelt. Zijn reactie zegt niets over jou. Hij was namelijk al geïrriteerd doen hij binnenkwam. Hij probeert te doen alsof er niets aan de hand is. De meeste mensen merken niets op. Maar jij ziet het, voelt het. Als je dan met een ander jouw vermoeden bespreekt dat de neef geïrriteerd is, zegt de ander : “dat kun je toch niet weten ?”.

“somtimes, the greatest way to say something, is to say nothing at all”

Justin Timberlake

Onbegrip van de mensen om je heen

Dit zijn de dingen waar ik soms nog eens tegenaanloop. En ik merk aan mijn kinderen dat zij dit ook ervaren. Mijn dochter Yuna heeft enkele bezoekjes gebracht aan een groepje met hoogbegaafde kinderen die onder leiding van begeleidster Marcellla onderling discussieerden over hun gevoeligheid en het onbegrip waar ze soms tegenaan lopen. Elk kind was op een andere manier hoogbegaafd. Hoogbegaafde kinderen zijn vaak ook hooggevoelig.  En met die combinatie zie je nog meer dingen dan sommige andere mensen om je heen zien. Een van de kinderen vertelde dat bij het samenwerken met andere kinderen, zij de oplossing van de opdracht al vrij snel voor zich ziet. Zij kiest ervoor om die oplossing niet te delen omdat de rest van de groep de oplossing nog niet ziet en het delen van deze ervaring op weerstand van de groep kan stuiten. En dus wacht ze een uur zodat de rest van de groep later alsnog tot dezelfde conclusie komt. Dit onbegrip van de mensen om je heen kan soms grote gevolgen hebben.

Luisteren naar wat er niet gezegd wordt

Als volwassene heb ik ook nog wel eens soortgelijke ervaringen. Als ik naar mensen kijk, wat ze zeggen, wat ze uitstralen, zie ik vaak wat ze verborgen proberen te houden voor de buitenwereld. Stel dat je een parasol koopt. Zo een die je alle kanten op kan zetten en op allerlei manieren kan verstellen. Een bekende komt op bezoek, bekijkt de parasol en zegt : “Zo, wat een grote parasol ! Ik zou hem niet willen hoor, in mijn tuin”. Wat ik in zo’n situatie vaak zie is dat ze eigenlijk zeggen : “Zo, wat een grote parasol ! Ik zou er ook wel zo een willen in mijn tuin. Helaas kan ik dat niet betalen”. Ik zie het door naar hun ogen te kijken, op te letten wat ze zeggen en wat ze uitstralen. Ogen liegen namelijk niet. Ik denk dan vaak bij mezelf dat die persoon het zich veel makkelijker kan maken door gewoon open en eerlijk te zijn. In plaats daarvan zeggen ze iets waar duidelijk een geheime boodschap achter verstopt zit. Meestal kan ik wel zien wat die boodschap inhoudt.

“Het kan soms pijn doen als jij met anderen deelt wat je ziet en voelt en mensen aangeven dat het tussen je oren zit of ze aangeven dat jij dat toch niet kan weten.”

Roel van Heel

Wat doe je met de informatie die je zo ontvangt ? In het verleden wilde ik deze informatie wel eens delen met de mensen om me heen. Maar ik realiseer me nu ook dat als ik alles deel met mijn omgeving wat ik zie, voel en ervaar, mijn omgeving soms gillend gek wordt. Ook in het hoogbegaafden groepje van mijn dochter ontdekte ik dat dit een veel voorkomend fenomeen is. Wanneer je deze informatie deelt met anderen wordt er soms gezegd : “dat kun je toch niet weten ?”. En dus moet je dan een stapje terug doen. Niet alles vertellen en delen met je omgeving. Want als je het deelt, kan het soms als “negatief” overkomen. Toch zijn het dingen die soms keihard binnen komen. Dingen die je heel even uit balans brengen. Die heel even boosheid, frustratie of teleurstelling naar boven halen in je lichaam. Om daarna plaats te maken voor het besef dat sommige mensen tijd nodig hebben om zelf te ervaren wat jij als gevoelig persoon al veel eerder gezien hebt.

tips van de coach

Wanneer je gevoeliger bent dan anderen, voel je je al anders. Kinderen van 7 jaar die gevoelig zijn zien ook opeens hun omgeving veranderen doordat ze zich “opeens” bewust zijn van de subtiele signalen uit hun omgeving. Sommige van die kinderen maken dan al een soort van identiteitscrisis door. Ook wanneer je ouder bent kun je soortgelijke ervaringen opdoen. Vroeg of laat zul je merken dat je gaven en talenten hebt die bij andere mensen minder goed ontwikkeld zijn. Dat is eigenlijk heel gek, want in jou ogen is het heel normaal dat je zulke dingen ziet en ervaart. Opeens realiseer je dat niet iedereen kan wat jij kan. Op dat moment zie je meer dan ooit dat sommige mensen onbegrip vertonen wanneer jij je verhaal doet.

Wanneer bij kinderen en volwassenen in een later stadium pas ontdekt wordt dat ze (hoog)gevoelig of (hoog)begaafd zijn, kunnen deze personen van slag raken en wellicht zelfs depressief raken. Begeleidster Marcella vertelde me dat sommige hoogbegaafde kinderen zo in de put raken door dergelijke situaties dat ze zichzelf kunnen gaan snijden. Want door jezelf te snijden verdoof je jezelf als het ware voor de emoties die soms zo hard kunnen binnenkomen.

In feite is er niets geks aan onze gave om meer te ervaren dan sommige andere mensen doen. Het is wetenschappelijk bewezen dat mensen die gevoeliger van aard zijn, een hypofyse, amygdala en thalamus hebben die net even wat anders is afgesteld (die zitten midden in je hersenen en regelen onder andere de hormoonafscheiding en het verwerken van prikkels en emoties). Hierdoor racen er meer hormonen door je lichaam en zijn je zintuigen veel scherper afgesteld dan gemiddeld. Er is ook meer hersenactiviteit meetbaar op het moment dat je als gevoelig persoon empathie vertoont, complexe problemen bekijkt of moeilijke beslissingen moet nemen. Het is dus absoluut niet zweverig of ontastbaar.

Maar op het moment dat jij veel emoties, sensaties en prikkels te verwerken krijgt, en je kan nergens met deze emoties naar toe om ze te uiten, kan er ook depressie ontstaan. De enige echte manier om hier uit te komen is door heel bewust te gaan leven en om te leren om anders met deze situaties om te gaan. Dat iedereen gelijk is, ongeacht hoe zijn hersenen in elkaar zitten, hoe ze werken, wat je wel of niet ziet.

Heb jij tijdens het lezen van deze blog nieuwe inzichten opgedaan en wil je daar graag nog eens over praten ? Ik bied je een gratis sessie aan waarin ik naar jou verhaal luister en je op weg help. Ik help je graag verder.

ja, ik wil graag een gratis sessie

 

>