Hoogbegaafd, of gewoon autistisch ? | Leef Intens

Hoogbegaafd, of gewoon autistisch ?

Door Roel van Heel | begeleiden

apr 04

Ik weet niet wat het is, maar er hangt iets in de lucht de laatste tijd. Zowel mijn vrouw, als mijn dochter en ik lijken te worden uitgedaagd. Alsof het lot een aantal testjes met ons voor heeft. Mijn dochter heeft de vorige week de diagnose hoogbegaafd gekregen. In de afgelopen acht jaar hebben we zoveel gedaan om haar te helpen. Ik heb haar zelf begeleid op het gebied van hooggevoeligheid, er zijn specialisten op school en in de klas geweest om haar te observeren, maar toch miste er nog iets. Vorige week spraken we een hoogbegaafdheidsspecialist en zij gaf aan vrij snel te zien dat mijn dochter hoogbegaafd is. Voor ons viel met deze diagnose alles op zijn plaats. Alle uitdagingen waar we de laatste acht jaar tegenaan liepen waren opeens logisch en verklaarbaar. Voor ons was het een zoektocht van acht jaar die we eindelijk konden afsluiten. Maar… vervolgens breekt er een nieuw hoofdstuk aan.

Hoogbegaafd… dan haal je toch alleen maar tienen ?

De meeste mensen denken bij hoogbegaafdheid aan kinderen die alleen maar tienen halen. Kinderen waarbij de wil om te leren ontzettend groot is. Kinderen met doorzettingsvermogen en een drang naar perfectie. Kinderen die dus geen tienen scoren maar achten bijvoorbeeld, kunnen dan niet hoogbegaafd zijn. Hoogbegaafdheid gaat vele malen verder dan alleen maar slim zijn. Hoogbegaafde kinderen zijn vaak ook hooggevoelig. Ze voelen als geen ander aan wat er van hun verwacht wordt. Deze kinderen weten heel goed hoe ze zichzelf moeten aanpassen om bij de ander in de smaak te vallen. Het zijn kinderen die veel nadenken, vaak ook snel nadenken en veel situaties heroverwegen in hun hoofd. Hoe kan het dat de juf heel vrolijk voor de klas staat, terwijl ze iets anders uitstraalt…? Het zijn kinderen die in de war kunnen raken als mensen iets zeggen en iets anders uitstralen. Faalangst en stressgevoeligheid ligt dan om het hoekje te loeren op een kans om actief te worden.

“Als je kind hoogbegaafd is, haalt hij toch alleen maar tienen ?”

En dan wordt het opeens heel complex

En dan kan het leven van je hoogbegaafde kind opeens heel complex worden. Ik ben deze week naar een praatgroepje geweest. Onze hoogbegaafde kinderen zitten samen in een groepje en we kwamen bij elkaar om informatie in te winnen en om met elkaar te sparren. In dat groepje met ouders hoor je de meest vreemde horrorverhalen. Daar hoor je dat kinderen geschorst worden van school omdat ze gedragsproblemen hebben. Later blijkt dat ze dan in korte tijd wel zo’n 6 verschillende leerkrachten gehad hebben.  Andere kinderen ervaren spanningen, stress en faalangst in de klas. Na wat doorvragen bleek dat de juf en de interne begeleider op hun school ervan overtuigd zijn dat het kind helemaal niet hoogbegaafd is, maar eerder autistisch. De diagnose van de specialist wordt meteen in twijfel gesteld. Ook wordt meteen naar de IQ test gevraagd. Maar het kind wat niet meteen tienen scoort op elke toets, kampt met faalangst. Die faalangst kan fataal zijn bij een normale IQ test. En als het kind dan geen IQ heeft van 130, maar er net onder, bijvoorbeeld 124, dan wordt het kind meteen als niet hoogbegaafd bestempeld, terwijl hij dat wel is.

“Hoogbegaafd ? Hoe weet je dat dan, dat kun je toch niet zien zonder IQ test ?”

Onbewust schade aanrichten

Hoogbegaafde kinderen zijn niet gek. Soms zie ik moeders op het schoolplein staan met hun kind van 4 naast zich. Ze praten dan over het kind, soms op een negatieve manier, terwijl het kind ernaast staat. Ze denken dat het kind het toch niet begrijpt, wat er gezegd wordt. Maar niets is minder waar. Ze begrijpen misschien niet wat er gezegd wordt, ze voelen wel heel goed aan dat het negatief is en dat het over hun gaat. Hoogbegaafde kinderen merken dit wellicht nog sneller op. Op een gegeven moment speelt er zoveel tussen school, ouder en begeleider, terwijl het kind het heel goed opmerkt. Het gevaar bestaat dat het kind op een gegeven moment het gevoel krijgt dat er iets mis is. Hij weet dat hij anders is, hij voelt zich anders. Maar wanneer school, ouders en begeleider niet op een lijn zitten, kan het kind ook het gevoel hebben dat er iets met hem is. Dat hij niet goed is zoals hij is. Dat hij niet mag zijn wie hij wil zijn. En dat richt pas echt schade aan.

“durf jezelf te zijn in een wereld waar je bent afgestemd op anderen”

Gave Mensen

Een extra stempel ?

Bij mijn dochter werd hoogbegaafdheid ook verward met autisme. Sommige mensen waren ervan overtuigd dat ze autistisch was en trokken de diagnose hoogbegaafdheid in twijfel. Als ouders zijn we al een hele tijd op zoek naar de oplossing. We wisten al dat mijn dochter hooggevoelig is. Maar naast die hooggevoeligheid was er nog iets anders. Toen wij met de specialiste spraken, waarbij zij haar gedrag observeerde en lette op wat ze zei en hoe ze handelde, vertelde ze al snel dat ze geen enkel signaal kon bespeuren van autisme. Wel van hoogbegaafdheid. Dat was voor mij een bevestiging van het gevoel wat ik al had. Het was voor ons het laatste puzzelstukje in een complexe puzzel die we al jaren proberen te maken. Maar we wisten ook dat nog een extra stempel ook nog meer druk en nog meer stress met zich mee kan brengen.

Mensen reageren verschillend

Mensen uit de omgeving reageren verschillend. De een kijkt verbaast als je zegt dat je hoogbegaafd bent. Ze zeggen er verder niets over, maar uit hetgeen wat ze (niet) zeggen en hetgeen ze uitstralen haal je toch het signaal dat ze verbaasd zijn en het er misschien niet mee eens zijn. De ander lijkt het te begrijpen en vindt het fijn dat je eindelijk antwoorden hebt gevonden. Voor mezelf vind ik het niet eens zo erg dat mensen wisselend kunnen reageren. Binnen ons gezin vormen wij een team. In dat team vind ik het het belangrijkste dat we er voor elkaar zijn en dat we elkaar steunen. Maar mijn dochter en de andere hoogbegaafde kinderen zijn nog heel puur. Ze kunnen heel enthousiast vertellen dat ze hoogbegaafd zijn. En vervolgens de deksel op hun neus krijgen omdat degene waar ze dat aan vertellen dat blijkbaar onzin vindt, maar het niet aangeeft. Ook mijn dochter kwam daardoor eens verdrietig thuis.

In een positieve spiraal

De oplossing voor ons is de ring van 5. Dat is een oplossing die ik ook vaak aan de volwassenen geef tijdens mijn trainingen. Als je niet oplet, kun je door alle ontwikkelingen, die ik ook hierboven beschrijf, in een negatieve spiraal terecht komen. Als je daar eenmaal in zit, kom je er moeilijk uit. Je kan depressief raken, verdrietig of boos. Het is belangrijk voor je om in een positieve spiraal te komen. Dat doe je door eens kritisch te kijken naar de vijf personen die het dichtste bij je staan. Jij bent het gemiddeld van die vijf personen. Als een van die personen, hoe goed bedoeld ook, toch iets negatiefs uitstraalt, ben je ook het gemiddelde van dat negatieve effect. Wat zou er gebeuren als je die persoon even vervangt door iemand die iets positievers uitstraalt ? Je hoeft geen contact te verbreken met die persoon, maar je kan die persoon wel even “op een laag pitje” zetten. Gewoon omdat dat beter voelt voor jou. Hoe fijn is het om een hand op je schouder te voelen als je even een vervelend momentje hebt ervaren. De woorden dat je goed bent zoals je bent, en dat je absoluut niet anders hoeft te zijn….? Dan kom je weer in een positieve spiraal terecht en voel je je weer een stuk beter.

Tips van de Coach

Tijdens de zoektocht van mijn dochter, ben ik er achter gekomen dat ik zelf ook hoogbegaafd ben. En ja, ook als ik terugkijk naar mijn leven en de uitdagingen die ik gekend heb, verklaart hoogbegaafdheid heel veel. Zonder training en begeleiding kan het soms pittig zijn, zeker voor jonge kinderen om hun weg te vinden hierin. In de vele trainingen en coachgesprekken die ik zelf heb ondergaan, ontdekte ik dat er ook nog een heel ander leven bestaat naast het drukke, hectische en soms gestresste leven dat er bestaat. Een leven waarin je gewoon jezelf mag zijn en je eigen keuzes mag maken. Een leven waarin je ook je eigen grenzen mag aangeven en dat het in feite weinig betekent als sommige mensen om je heen daar negatief op reageren. Hoeveel zegt een conflictsituatie over jou, en hoeveel over de ander ?

Met eenvoudige technieken kun je jezelf leren om hier heel anders naar te kijken. Daarna kun je ook je kinderen hier heel goed bij helpen. Ik begeleid mijn dochter al vanaf het moment dat ze vier jaar oud was. Ik heb heel veel gesprekjes met haar gevoerd. Natuurlijk heeft ook mijn dochter uitdagingen gehad op haar pad. Op dat moment leek het soms net alsof ze hetgeen ze van mij leerde niet kon toepassen. Maar nu blijkt dat ze het wel degelijk wist, maar gewoon blokkeerde.

Is jouw kind ook hoogbegaafd en loop je tegen problemen aan ? Is jouw kind in de klas nog bezig met overleven en is er in zijn hoofd geen ruimte om te concentreren of om vriendjes te maken ? Ik bied je een gratis sessie aan waarin we samen naar jouw situatie gaan kijken. Ik luister naar jouw verhaal en geef je al enkele tips waar je meteen mee aan de slag kan !

ja, ik wil graag even sparren

 

>