Hoogsensitieve kinderen op school | Leef Intens

Hoogsensitieve kinderen op school

Door Roel van Heel | school

jul 26

Hoogsensitief zijn in een westerse maatschappij zou je een flinke uitdaging kunnen noemen. In een maatschappij waarin het steeds belangrijker wordt dat je meer verdient dan je buurman, een grotere auto hebt dan je broer, en een mooier huis dan je zus, wordt het steeds moeilijker om als hoogsensitief persoon overeind te blijven staan. Hoogsensitieve kinderen op school.

In dat opzicht worden hoogsensitieve babies vaak als lastig ervaren omdat ze veel huilen. Hoogsensitieve kinderen in het basisonderwijs worden vaak als introvert gezien, een kind die niet goed meedraait. Het kleine hoogsensitieve broertje wordt vaak als een hulpbehoevend kind gezien, die de hulp van zijn grote sterke zus nodig heeft. Volwassen hoogsensitieve mannen en vrouwen lijken zich te schamen voor het feit dat ze gevoelig zijn. Maar waarom eigenlijk? Is het niet juist iets om trots op te zijn…?

Mijn dochter Yuna, is ook zo’n gevoelig meisje. Ze observeert en analyseert veel. Kijkt veel om zich heen, is gefascineerd in andere mensen en de dingen die ze doen. Toen ze net kon kruipen, kroop ze de hele tuin door, op zoek naar vlinders. Iedereen prees haar dat ze zo goed alleen kon spelen met haar speelgoed. Zodra ze haar stem had ontdekt begon ze met zingen, ze is dol op muziek. Boekjes met mooie plaatjes, konden haar uren bezighouden. Kortom, iedereen was dol op haar.

Uit je comfortzone…!

En dan, wordt je als kind zijnde opeens de maatschappij in geschoten. Je mag naar groep 1. Opeens wordt je in een klaslokaal gezet met 20 andere kinderen, en een juf die je nog niet kent. Dat is op zich voor elk kind al spannend van die leeftijd, maar voor een gevoelig kind is dat in eerste instantie een drama. Als we Yuna de klas in brachten, mochten we niet meer naar huis zonder haar. Ze vond het spannend. Het vrolijke meisje waar iedereen dol op was, veranderde opeens in een stil, teruggetrokken meisje.

Op school zagen ze een meisje die niet veel liet zien. Dat ze niet goed mee kwam in de groep. Ze dachten dat ze het niet begreep, dat de stof te moeilijk voor haar was. Ze hadden Yuna blootgesteld aan een CITO toets, en daar had ze minder goed op gescoord. De school maakte zich zorgen of ze Yuna wel de zorg konden bieden die ze nodig had. Misschien was speciaal onderwijs toch echt beter voor haar.

Bang dat de juf boos op me wordt…

Toen ik met Yuna ging praten, om te zien hoe zij het nu echt vond in groep 1, bleek dat er iets anders aan de hand was. “Ik ben bang dat de juf boos op me wordt”, zei ze. De juf in kwestie had uiteraard goede bedoelingen, maar was wat streng van aard, en moest af en toe wat jongens en meisjes corrigeren, die niet wilden luisteren, of maar druk bleven doen. Yuna zag dat, observeerde dat, en schrok van de reactie van de juf, en betrok dat op zichzelf. Ze was eigenlijk meer bezig met de spanningen die ze voelde in de klas, dan met het ontwikkelen in groep 1.

Is dat een stoornis…?

Ik ben toen de uitdaging aangegaan om de school in te lichten dat mijn dochter hoogsensitief is. “Is dat een stoornis, zoals ADD, ADHD en PD-NOS?”, was het eerste wat ze me vroegen. “Heeft de huisarts die diagnose gesteld?”. Dit is dus de meest gemaakte fout. Hoogsensitiviteit is geen stoornis, het is een karaktereigenschap. En een huisarts hoeft mij niet te vertellen dat mijn dochter hoogsensitief is. Mijn toelichting over hoogsensitief zijn leek de vermoedens van de school alleen maar te bevestigen. Ze zagen Yuna anders dan ik. Een meisje wat veel droomt, afwezig en introvert is. Een meisje wat de stof niet goed begrijpt, dingen niet meekrijgt. Ze keken niet verder dan dat, en bleven volhouden dat Yuna slechts “kleine stapjes” vooruit zette.

Bezig met overleven…

Mijn opvatting dat Yuna heel veel kan, en wel degelijk heel intelligent is, maar haar energie op dit moment kwijt is met het omgaan van spanningen in de klas, werd snel weggewuifd. Het idee dat mijn dochter heel goed aanvoelde dat de juf wel eens voor de klas stond, terwijl ze niet lekker in haar vel zat, werd snel weggewuifd. Hoe kan een kind van 4 a 5 jaar dat nou weten? Hoogsensitiviteit wordt op school in het algemeen enorm onderschat. Veel mensen weten ook niet wat ze ermee aan moeten.

Toch gelijk !

Dat ik gelijk had, bleek ongeveer een jaar later. Yuna had in de tussentijd begeleiding gekregen van een HSP kindercoach. Yuna had geleerd om zichzelf af te schermen voor mensen die haar een rood kleurtje gaven, die haar een naar gevoel gaven. Ze had geleerd dat haar “balletje”, haar eigen ik, een omgeving was waar zij zelf de baas over was. Ook hadden we een nieuwe juf gevraagd, die beter was voor Yuna. Die hadden we ook gekregen. Deze juf was heel anders. Deze juf plaatste Yuna in een comfortzone, waarin Yuna zichzelf mocht zijn. Dat gecombineerd met haar lessen van de kindercoach, zorgde ervoor dat Yuna zich enorm ging ontwikkelen. Ze mocht zichzelf zijn, hoefde niet meer op haar tenen te lopen, en leerde zichzelf in een paar maanden tijd lezen. Nu was ze opeens een van de beste leerlingen van de klas. Dit grote verschil, zorgde ervoor dat de school niet meer kon ontkennen dat ze fout zaten met hun conclusies. Het enige wat ik daar jammer aan vindt, is dat het ons, als ouders, veel energie heeft gekost, om hun dat duidelijk te maken.

Kinderen staan onder druk…

Hoogsensitieve kinderen staan bij voorbaat al onder druk. Ze merken vaak dat ze anders zijn dan de andere kinderen in de klas. Ze worden vaak door ouders en leraren onder druk gezet om maar vooral goed te presteren. Maar voor een kind van 4 a 5 jaar, is de overgang van de peuterspeelzaal naar groep 1 al een enorme stap. Voeg daar gevoeligheid aan toe, en je hebt een kind wat veel moet doorstaan. Logisch, dat zo’n kind er langer over doet om zijn weg te vinden in groep 1. Waarom zijn wij zo gefocust dat ons kind het beter moet doen dan het kind van die andere moeder die naast je staat op het schoolplein? En waarom moeten kinderen van deze leeftijd al voldoen aan een ideaalbeeld? Waarom moeten kinderen altijd sociaal zijn, open, vrolijk, vriendelijk, met iedereen praten en snel leren? Wat is er gebeurt met het idee om een kind gewoon kind te laten zijn?

>