Saskia Klaaysen : tegelijkertijd een burn-out en een bore-out ? | deel 2

Saskia Klaaysen : een burn-out en een bore-out kunnen goed naast elkaar ontstaan (deel 2)

Saskia Klaaysen begeleidt al bijna 10 jaar hooggevoelige mensen in haar praktijk. De mensen die ze daar begeleidt voldoen niet allemaal aan het rustzoekende karakter die in veel boeken beschreven wordt. Uit het onderzoek wat ze vervolgens deed ontdekte ze dat niet alle gevoelige mensen baat hebben bij het nemen van meer rust. Ze ontdekte dat de prikkelzoekende gevoelige persoon meer baat heeft bij diversiteit en afwisseling en ontwikkelde een coachingstechniek die beter bij haar doelgroep past.

Ook na het fijne gesprek met mijn zoon bleef dit onderwerp in mijn hoofd prikkelen. Ik herkende de signalen van zowel overprikkeling als onderprikkeling opeens zoveel beter. Doordat er nu nog meer puzzelstukjes voor mij op zijn plek vielen ontstond er rust in mijn hoofd. Mijn aversie tegen lijstjes en schema’s, de onrust die ik soms nog voel, rust nemen terwijl ik voel dat het niet altijd werkt, alles viel op zijn plek. Saskia’s verhaal verklaarde voor mij voor een groot deel waarom ik ben zoals ik ben. En dat gaf zoveel rust.

Kun je per zintuig onderprikkeld raken ? Of alleen maar in zijn geheel ?

Ik had ooit een klant die een baan had waarbij auditief heel sterk moest zijn, terwijl ze eigenlijk heel visueel was aangelegd. Ze raakte dan ook auditief overprikkeld, maar visueel onderprikkeld. Dan bekijk ik onderprikkeld zijn even op de sensorische manier. Met de mentaal emotionele processen bekijk ik het anders en stel ik de vraag waarom een creatief persoon, met een hele creatieve beroepsopleiding, genoegen neemt met een baan waarbij ze op deze manier geprikkeld raakt. Het is dan net alsof je een parkiet bent in een grijze muizenpak. Af en toe floept er dan zo’n veer uit en die moet je dan snel weer terug in dat pak stoppen. Je kunt jezelf forceren in banen waarin je niet hoort, zintuiglijk niet, maar ook sociaal emotioneel niet. Je kan zelfs thuis in een burn-out zitten, en op je werk in een bore-out. Dan loopt al die stress door elkaar en moet je echt even puzzelen.

“Ik kan tegenwoordig heel makkelijk over koetjes en kalfjes praten omdat er in de rest van mijn leven genoeg momenten zijn dat ik wel wordt uitgedaagd.”

Saskia Klaaysen

Je zegt dat je allergisch wordt als mensen prikkelzoekers rustgevende activiteiten geven. Wat adviseer jij mensen die prikkelzoekend zijn en meer rust willen in hun hoofd ?

Iedere hoogsensitief persoon is bij tijden overprikkeld. Afgelopen weekend heb ik drie bezoekjes afgelegd, donderdag, vrijdag en zaterdag. Ik ontmoette allerlei verschillende mensen. Op zondag was ik compleet gevloerd. Ik heb het leuk gehad, maar ik ben dan wel compleet overprikkeld. Dan is rust heel belangrijk. Als stress dus veroorzaakt wordt door overprikkeling, moet je gewoon even rust nemen. Dat kan zijn dat je even gaat slapen, of dat je je even terugtrekt, mediteren, wandelen, de reguliere overprikkelingsactiviteiten.

Soms werkt dat echter niet. Dan zit er zoveel onrust in je lichaam, dat je gewoon even moet uitrazen. Dan kun je beter even bewegen, bijvoorbeeld door te sporten. Wat belangrijk is dat je rust neemt op de manier die bij jou past. Er wordt te snel gezegd dat je maar moet gaan mediteren of yoga moet gaan doen, of even niets doen op de bank. Maar als je daar gestrester van raakt moet je wel even bewegen. Dan kom je met een leeg hoofd terug omdat je bijvoorbeeld even heel hard hebt gefietst.

Stel er komt iemand in jouw praktijk die met zijn handen in het haar zit. Wat is de eerste tip die je hem geeft, jouw gouden tip ?

Wat ik altijd als eerste doe is achterhalen waar iemand heel blij van wordt. Ik probeer dan te achterhalen waarom hij dat op dit moment niet doet. Dan heb je de angel eigenlijk al te pakken. In elk leven is wel een bepaald terrein waar er onderprikkeling is, op het werk, een relatie die niet meer lekker loopt, een kleine sociale kring of een eigenwaarde probleem. Vaak denkt men bij tekens van stress eerder aan een burn-out, maar het zou ook heel goed een bore-out kunnen zijn.

Waar komt de term onderprikkeling vandaan ? Wie heeft hem bedacht ?

De term bestond al binnen de sensorische integratie therapie en binnen de behandelingen van autisten. Maar in het kader van stress werd er nooit geschreven over onderprikkeling. Wel werd de term bore-out beschreven. Ik werd geïnspireerd door het boek van Annek Tol, hoogsensitiviteit professioneel gezien (2014), waarin ze de cirkel van overprikkeling beschrijft.

Dat model was een echte eye opener voor mij. Ik herkende het tegenovergestelde en noemde dat onderprikkeling. Ik heb onderprikkeling in verband gebracht met HSP. Dat werd niet gedaan.

Toen het boek van Annek uitkwam was ik al bezig met de soorten stress die mijn klanten uit mijn praktijk ervaarden, klanten die niet bij haar kwamen, maar wel bij mij. Ik zag toen wel al het verschil tussen burn-out en bore-out. Het model dat zij beschreef voor overprikkeling triggerde me om ook zoiets voor onderprikkeling te gaan opzetten. Ik besloot op dat moment omdat zelf te gaan ontwikkelen.

Het fijne van dit model is dat je veel gerichter kan gaan werken aan de onderprikkeling. Misschien dat je te veel tijd aan het huishouden besteed en dat je te weinig tijd aan jezelf besteed. Maar het kan ook zijn dat je enorme overlevingspatronen hebt aangeleerd vanuit een rustgevende jeugd. Rust, regelmaat en reinheid is fantastisch voor een introverte rustzoeker, maar het is funest voor een extraverte prikkelzoeker. Die prikkelzoeker hoort de hele tijd : “doe nou even rustig”, “stel je niet zo aan”, “ga nu even rustig zitten”, “jij moet ook altijd wat anders” of “doe nu niet zo hysterisch”. Ze vinden het vaak lastig om in een bepaalde regelmaat te moeten leven, maar hebben zich daar uiteindelijk in geschikt. Ik kreeg daar veel last van toen ik van beroep wilde wisselen. Dat hoort namelijk niet, je hoort te doen waar je voor hebt gestudeerd. Mijn ouders hadden daar flink voor betaald. Het was een enorm ding voor mij om dat nu opeens aan de wilgen te hangen. Ik was niet gewend om te luisteren naar mijn eigen gevoel, dingen waar ik zelf enthousiast van werd. Ik ging tennissen omdat mijn ouders tennisten. Ik had me nooit afgevraagd of tennis wel iets was wat echt bij me paste. Daarnaast heb je ook mensen die zich constant willen bewijzen, dat wat zij doen wel goed komt, ook al doen ze het raar. Ik ken een paar hele succesvolle, prikkelzoekende, ondernemers met een eigenwaarde probleem omdat ze altijd hebben geleerd dat het niet oké is wat ze doen. Je hebt mensen die in hun fantasiewereld vluchten, dus in hun hoofd geweldige plannen bedenken maar niet kunnen uitvoeren omdat ze het in hun hoofd al helemaal doorleefd hebben. Dat zijn dingen waar je later last van krijgt. Dat zijn aanpassingsstrategiën om je aan te passen aan een prikkelarme omgeving.

Wat is het verschil tussen overprikkeling en onderprikkeling en hoe herken je het verschil ?

Bij overprikkeling merk je dat het echt te veel is. Wanneer je rust neemt, merk je dat het kalmeert en de stress afneemt. Als het onderprikkeling is, en je dwingt je kind om rust te nemen, dan vertoont je kind meer weerstand, hij wordt drukker en gaat meer prikken, jennen. Deze kinderen gaan dan vaak meer bewegen, worden fysieker. Ze kunnen ontzettend lamlendig worden. Ouders denken dan ook vaak dat ze overprikkeld zijn en willen hun dan meer rust geven. Het wordt daar echter alleen maar erger van. Ze moeten dan een prikkel van buiten hebben wil het beter gaan. Dan gaat het vak beter, maar het is wel een kwestie van trial en error bij kinderen. Ze kunnen het zelf niet goed aangeven. Wat ik wel zie dat er zowel een actieve als een passieve manier is hoe kinderen hiermee omgaat. Mijn eigen zoon vond de zwemles heel saai en gaf er een eigen draai aan om het leuker te maken. Hij deed net alsof hij een dolfijn was en dook zo onder water. Dat maakte het voor hem weer leuk. Dat is de actieve manier. Mijn andere zoon wacht op de prikkel van buiten. Dat is de passieve manier. Met overprikkeling kun je ook actief en passief mee omgaan. Als je passier bent mopper je op je omgeving. Als je actief bent trek je je terug of sluit je het geluid uit door het raampje dicht te doen. Bij kinderen moet je heel goed kijken en nagaan wat er allemaal gebeurd is vandaag.

Antoine van Staveren zegt vaak dat gevoelige mensen “binnenstebuiten” leven, dus eigenlijk meer bezig zijn met hun omgeving dan met zichzelf. Leven mensen die last hebben van onderprikkeling ook binnenstebuiten ?

Dat kan allebei. Bij een hoogsensitief persoon zorgt zijn brein er al voor dat hij die aandacht vanuit zijn omgeving ziet. Ik zie sommige mensen enorm bezig zijn met die diepgaande informatieverwerking en die daar niet uitkomen. Die dat niet meer naar buiten kunnen brengen om te controleren of het nog wel klopt. Het grootste probleem waarvoor mensen bij mij komen is het niet meer durven vertrouwen wat je van binnen voelt en wat voor jou oké is. De terugkeer naar je ware essentie, wie ben jij en wat wil jij, is voor een hoogsensitief persoon al een hele ingewikkelde vraag. Negen van de tien keer komt coaching daar uiteindelijk op neer. Je zit jezelf in de weg omdat je jezelf op een bepaald punt wil ontwikkelen en je er achter komt dat het niet lukt, vanwege welke reden dan ook. De omgeving kan daarbij inderdaad een enorme reden vormen.

Wat zijn je verdere ambities ?

Ik ben nu bezig met het onderzoek naar onderprikkeling en de relatie ervan met hoogsensitiviteit. Ik wil nog een boek schrijven en een training maken voor onderprikkeling. Daar komt uiteindelijk ook een online variant van. Ook ben ik bezig met HSP at work, waarbij ik mezelf verbind met andere coaches en ik mensen daarnaar kan doorverwijzen. Ik wil ook meer videoseries maken.

einde deel 2

Wat een openbaring…! Dat je zowel een burn-out als een bore-out kan hebben… Tijdens het interview viel het kwartje pas. Ik had destijds thuis een burn-out, terwijl ik op mijn werk in loondienst een bore-out had. Mijn creatief brein had ruimte nodig, ik wilde mijn eigen ding gaan doen. In loondienst wordt er van alles van je verwacht en die beperkte manier van werken, te weinig vrijheid en zelfstandigheid, gaf me een benauwd gevoel. Nu werk ik als zelfstandige en elke dag is opnieuw een feestje. Elke dag mag ik doen waar ik het meest van hou, waar mijn passie ligt. Elke dag is anders en ik ga elke dag fluitend naar mijn werk. Hoe geweldig is dat ?

Masterclass !

Binnenkort geeft Saskia ok een masterclass over dit onderwerp ! Jij kan dan je eigen vragen aan Saskia stellen. Reserveer alvast je plek door op de onderstaande knop te klikken.

ja, reserveer mijn plek !

Meld je aan !
Meld je nu aan en mis geen waardevolle tips uit onze praktijk die niet alleen jou maar je hele gezin meer rust en harmonie kunnen brengen !

>