Dat vinden wij niet raar, dat vinden wij alleen maar heel bijzonder | Leef Intens

Dat vinden wij niet raar, dat vinden wij alleen maar heel bijzonder

Door Roel van Heel | burn-out

feb 16

Massa’s mensen hebben de serie al gezien. Ik zag hem van de week pas voor het eerst, omdat Sandra laaiend enthousiast naar me toe kwam. Ze vertelde wild gebarend en duidelijk enthousiast over hoe herkenbaar de situaties uit “de luizenmoeder” waren. Dat er een juf Ank in voorkwam die gewoonweg echt hilarisch was. Inmiddels heb ik niet alleen de eerste aflevering gekeken, maar meteen alle beschikbare afleveringen, omdat ik echt heel hard moest lachen om wat ik zag. Vooral de uitspraak “dat vinden wij niet raar, dat vinden wij alleen maar heel bijzonder”, was echt hilarisch. Omdat de manier waarop ze dat zegt duidelijk laat zien hoe de meeste hooggevoelige mensen een bepaalde uitspraak kunnen interpreteren. Je kan het bloedserieus nemen wat daar gebeurt, maar met een beetje oefening kun je er ook heel hard om lachen als je zoiets overkomt.

Goed bedoeld, een positief gebaar. Of toch niet…?

In het filmpje verwelkomt juf Ank, Rianne, een kind wat twee homosexuele vaders heeft. Juf Ank besteed er opvallend veel aandacht aan, en eindigt haar relaas met de inmiddels beroemde quote “dat vinden wij niet raar, dat vinden wij juist heel bijzonder”. Het triggert me meteen. Want ik kan me heel goed voorstellen hoe die homosexuele vader zich op dat moment moet voelen. Verbaal is het heel mooi wat de juf zegt. Ze lijkt de man te respecteren en te waarderen. Ze geeft aan dat het de meest normale zaak van de wereld is. Toch straalt de juf iets uit wat niet echt bepaald positief overkomt. De uitdrukking op haar gezicht geeft mij het idee dat ze het niet meent wat ze zegt. De manier waarop ze de klas er bij betrekt, lijkt erop te duiden dat ze juist het tegenover gestelde effect wil bereiken. Juf Ank zegt dan wel dat ze het helemaal niet raar vind, uit haar gedrag en wat ze uitstraalt zou je iets heel anders kunnen bedenken.

Dat vinden wij niet raar, dat vinden wij alleen maar heel bijzonder”

juf Ank (de luizenmoeder)

Wat je zegt en wat je uitstraalt zijn twee compleet verschillende dingen

Dit voorbeeld van juf Ank is een heel duidelijk voorbeeld. Omdat het nogal wordt overdreven, wordt aangedikt, zal niemand het ontgaan dat wat juf Ank zegt compleet niet aansluit bij wat ze uitstraalt. Dat is nu precies wat hooggevoelige mensen kunnen aanvoelen. Sterker nog, kinderen uit groep 1 kunnen dat al haarfijn aanvoelen. Toen mijn dochter in groep 1 zat, had ze ook een juf die twee verschillende dingen uitstraalde. Ze was wat streng van aard en dat was ook nodig, want het was een drukke klas. Toch probeerde de juf iets positiefs uit te stralen als ze voor de klas stond. Niemand had door dat de juf stiekem enorm baalde van de drukke klas. Maar mijn dochter, toen 4 jaar oud, had het wel degelijk door. Ze snapte niet waarom de juf iets positiefs zei, maar toch iets negatiefs uitstraalde. Ze begreep het niet. Als kind zijnde probeer je dan een verklaring te vinden. De meest logische verklaring was… “Het ligt aan mij, de juf is boos op mij. Ik heb iets verkeerds gedaan.” Het werd verder niet uitgesproken en daarmee kwam mijn dochter, net 4 jaar oud, voor het eerst in haar leven in aanraking met stress. Twee weken later wilde ze niet meer naar school en moesten wij noodgedwongen onze dochter compleet overprikkeld en heel verdrietig achter laten op school. Uiteraard zijn we daar (zeer) actief achter aan gegaan en is dat helemaal goed gekomen.

Ook volwassenen lopen hier tegenaan

Maar ook als volwassene kun je hier tegenaan lopen. Op je werk bijvoorbeeld, kunnen hooggevoelige mensen meteen aanvoelen dat het niet zo goed gaat met hun collega. Het zijn juist die gevoelige mensen die meteen hun hulp aanbieden en vragen hoe het gaat. Soms zegt de ander dan dat er niets aan de hand is. Maar de gevoelige persoon ziet dan net zoals in het filmpje dat er iets niet klopt. De ander zegt dan wel dat het prima gaat, zijn uitstraling laat heel iets anders zien. Wij gevoelige mensen denken wel eens bij onszelf : “Ik ben toch niet gek ? Ik zie toch dat het niet gaat…?”. De grote uitdaging is dan om het zo te laten. Want niet iedereen wil geholpen worden. Niet iedereen vind het prettig dat iedereen kan zien en voelen dat het op dit moment wat minder met ons gaat. Ik vind dat nog steeds wel lastig. Bied je dan je hulp aan, of doe je dan een stapje terug en laat je de persoon met rust…?

Hoe kun je hier nu mee omgaan als je merkt dat de reactie van de ander je heel diep raakt ? Dat het je van slag brengt ? Ik geef je hieronder een aantal tips.

Gevoel laat zich niet verstoppen. Het zal zich bij elke kans die het ziet van de gelegenheid gebruik maken om naar buiten te komen.

Roel van Heel

tip 1 : iedereen heeft zijn eigen belevingswereld

In de trainingen die ik geef, leer ik mensen om afstand te creëren tussen jezelf en de prikkel die je zo van slag maakt. Een eerste stap hierin is om je te realiseren dat de ander zijn eigen belevingswereld heeft. De belevingswereld van juf Ank is op dit moment niet zo heel positief. Als je goed kijkt, zie je dat haar belevingswereld vol is. Ze ervaart stress. Als je wat meer op de details let om haar heen, dus verder kijkt dan je neus lang is, zie je dat ze moeite heeft met de klas. Misschien is de klas te druk. Ze baalt ervan dat de ouders zich niet aan de regels houdt die ze heeft opgesteld. Later werd duidelijk dat haar relatie ook nog eens onder druk staat. Juf Ank komt elke dag met die lading stress in haar hoofd naar school. Met hetgeen ze zegt en wat ze uitstraalt, laat ze zien dat ze het niet meer onder controle heeft. Het verschil tussen de twee wordt met de dag groter. Hoe sneu is het voor juf Ank dat ze het nu zo moeilijk heeft…? De beleving van juf Ank is de hare. Niet de jouwe. Jij hebt je eigen belevingswereld. En beide werelden zijn oké. Als juf Ank er zelf voor kiest om stress te ervaren en daar wel of niet iets aan te doen, dan is dat haar eigen keuze. Dat is niet ons probleem. We kunnen eventueel wel besluiten om haar te helpen. Dat is iets anders.

tip 2 : wat zegt de reactie van juf Ank over de man ?

Als je de serie verder hebt gekeken, kun je zien hoe de belevingswereld van juf Ank er in detail uit ziet. De klas is te druk, de ouders zijn vervelend en haar partner staat op het punt op de relatie te beëindigen. Heel even zie je in aflevering 3 dat ze het moeilijk heeft en dat ze met moeite haar tranen kan bedwingen. Daarna haalt ze diep adem  en probeert ze te doen alsof er niets aan de hand is. Maar wie houdt ze daarmee voor de gek ? Met dit in je hoofd, wat zegt de reactie van de juf dan daadwerkelijk over de homosexuele man ? Als je niet nadenkt en dus met je neus bovenop de prikkel zit, zou je je diep beledigd kunnen voelen. Veel mensen kijken je dan aan en vinden dat je nogal overdreven reageert. De juf zei toch immers niets verkeerd ? Als je echter naar het grote geheel kijkt, zie je het complete plaatje. Als je beter kijkt, zie je dat de juf naast frustratie ook verdriet uitstraalt. Je kan dan als gevoelig persoon je empathie gebruiken en meeleven met de juf. Je boosheid verdwijnt dan een beetje en maakt ruimte voor rust. Dit gaat niet over jou. Dit gaat over de juf. Wat sneu voor haar. Wat kunnen we doen om haar te helpen ?

“Soms komt een signaal te hard binnen en doet het pijn. Het kan dan zijn dat iemand uit zelfbescherming meteen terug ‘slaat’. Beter is om eerst door het schild heen te breken. Empathie doet op dit vlak wonderen.”

Roel van Heel

tip 3 : breek door haar schild heen

Stel nu dat het niet de homosexuele man is die dit ervaart, maar dat jij het bent. Dat jij als goede vriendin zo’n opmerking moet incasseren en dat jij je realiseert dat de juf zelf een probleem heeft. Wat doe je dan ? In eerste instantie is de kans groot dat de juf  niet open staat voor een goed gesprek over wat er daadwerkelijk speelt. Het komt te hard en te direct binnen. De kans is groot dat een signaal wat zo direct is pijn doet en dat ze terug slaat met een nieuwe pijnlijke opmerking. Wat ik mensen leer in mijn training rondom effectief communiceren is dat de juf een schild om zich heen heeft. Dat schild beschermt haar tegen pijnlijke prikkels van buitenaf. Ze kan misschien wat afstandelijk overkomen omdat ze met dat schild mensen op een bepaalde afstand houdt. Om echt een goed gesprek met haar te kunnen voeren zul je eerst door dat schild heen moeten breken. Door meteen te zeggen : “is dat nou nodig ?”, of iets dergelijks, breek je niet door dat schild heen en is de kans groot dat er ruzie komt.

tip 4 : maak letterlijk en figuurlijk contact met haar

Leg eerst je hand op haar hand. Kijk haar recht aan in haar ogen en zeg dan iets als : “Ank, ik zie dat je niet zo lekker in je vel zit en dat je ergens mee zit. Dat vind ik echt heel vervelend voor je. Kan ik iets voor je doen ?”. Met deze opmerking is de kans groter dat je door haar schild heen breekt. Misschien zit ze al weken te wachten op iemand die met haar mee leeft en dit tegen haar zegt. Het kan het schild breken dat ze zo zorgvuldig om haar heen heeft gebouwd. Misschien komen dan de tranen er eindelijk uit die ze al zo lang verborgen houdt. Gevoel laat zich niet verstoppen. Het zal zich bij elke kans die het ziet van de gelegenheid gebruik maken om naar buiten te komen.

tip 5 : laat je niet uit de tent lokken en blijf rustig

Nadat het schild gebroken is, is het makkelijker om het gesprek aan te gaan. Dan ontstaat er ook ruimte. Pas dan ontstaat er ruimte in Anks hoofd om ook echt naar je te luisteren. Later kun jij je gevoel daar aan toe voegen. Omdat jij je niet uit de tent laat lokken door haar opmerkingen blijf jij rustig. Jij draait de situatie om en ziet dat zij jou nodig heeft. Dat verandert niet alleen de hele situatie, maar ook de energie van het hele gesprek.

Tips van de Coach

Veel mensen die ik spreek voelen zich onbegrepen. Ze zien, voelen en horen alles wat er zowel verbaal als non verbaal gezegd wordt. En alles wat op die manier binnenkomt wordt zeer diep en zeer intensief verwerkt. In feite is hooggevoeligheid niet veel meer dan dat er meer hormonen vrijkomen in onze hersenen waardoor we niet alleen sneller gestresst raken, maar ook meer kunnen genieten van de dingen om ons heen. In het geval van een pittig gesprek kan een verkeerd woord op deze manier al veel schade aanrichten. Minder gevoelige mensen kijken ons dan wel eens aan alsof ze willen zeggen : “stel je toch niet zo aan”, of “je maakt weer van een mug een olifant”. Maar de gevoelige medemens hoort niet alleen dat ene verkeerde woordje, maar ziet en voelt ook wat achter dat verkeerde woordje zit.

Het zou ook kunnen dat de woorden van juf Ank een patroon raken binnen jou zelf, dat oud leed naar boven brengt. Misschien dat je vader ook altijd zo negatief was en af en toe dingen riep die je zo hard kunnen raken. Dan doen de woorden van Ank pijn. Maar het gaat dan niet zozeer om wat juf Ank zegt. Het gaat dan meer over jezelf. Kun je opmerken dat de woorden van juf Ank je zo hard raken dat je binnen een seconde van 0 tot 100% gaat ? Dat je binnen een seconde “opeens” heel erg boos bent ? Dat het je enorm raakt ?

Binnen de trainingen die ik geef, help ik je om naar dit patroon te kijken. Aan de ene kant laat ik je zien dat vele prikkels en sensaties niets over jou zeggen. Dat het meer zegt over de ander dan over jou. Ik help je om afstand te creëeren tussen de negatieve prikkel en jezelf. Op die manier kun je het rustig maken in je hoofd. Als je rustig bent in je hoofd kun je verder gaan met stap 2. Waarom maakt het je zo boos ? Waarom sta jij toe dat het je zo raakt ? Dan kom je terecht bij waar het echt om gaat. Dan pak je het probleem aan bij de bron.

Ik kan me heel goed voorstellen dat het lezen van deze blog iets bij je triggert. Dat jij je opeens realiseert dat je ook tegen bepaalde patronen aanloopt. Of misschien zie je de patronen nog niet maar voel je wel dat ze er zijn. Ik bied je een gratis sessie aan waarin ik naar je verhaal luister en je meteen drie waardevolle tips meegeef. Deze sessie is geheel gratis en vrijblijvend. Ik help je graag.

ja, ik wil graag even sparren

Follow

About the Author

Roel van Heel is coach, trainer, auteur en spreker en deelt actief zijn kennis hoe jij in snelle en eenvoudige stappen het minder druk kan maken in je hoofd. In het gezin van Heel is het met drie hooggevoeligen nooit saai... er gebeurt elke dag wel wat. De truc is dat je anders leert omgaan met deze alledaagse dingen. Dat is vele malen makkelijker dan dat je denkt. Je beschikt over meer tools en technieken dan dat je nu weet om het jezelf wat makkelijker te maken, we gebruiken het alleen niet. Met zijn blogs, filmpjes, lezingen, workshops en trainingen laat hij zien hoe ook jij in korte tijd grote stappen kan zetten.

>