Altijd een volle agenda... maar waar heb ik het dan zo druk mee? | Leef Intens

Altijd een volle agenda… maar waar heb ik het dan zo druk mee?

Door Roel van Heel | stress verminderen

aug 27

De drukte die zich af en toe in mijn hoofd afspeelt kan ik haast niet anders omschrijven als bruisen. Ik weet van te voren als ik een boek lees, een lezing van een collega bijwoon of online een artikel lees, het binnen een minuut weer bruist. Mijn hersenen proberen uit alle macht alle prikkels te verwerken en leggen allerlei associaties met het materiaal wat ik tot me neem en alle kennis die ik in het verleden al had opgeslagen. Ik kan in zo’n moment zo enthousiast raken over wat ik verslind, dat ik heel even compleet verslaafd ben en verander in een digitale informatie junkie. Aan de ene kant is dat geweldig. Ik kan als geen ander uit het niets en totale leegte een nieuw idee ontwikkelen dat zich als bijna vanzelf verandert in een nieuw concept. Daarmee heb ik de twee bedrijven die ik run, in korte tijd groot gemaakt. Maar ook dit bruisende talent heeft een valkuil… wanneer stopt het eens met bruisen en wanneer is het eens volledig stil in mijn hoofd?

een complex wegenstelsel vol met vrachtwagens

Een i-pad, een telefoon of gewoon Netflix zie ik meer als een middel dat een grote poort opent naar een ingewikkeld wegenstelsel, dat zich in mijn hoofd nestelt en van daar uit een verbinding maakt met alle uithoeken in mijn lichaam. Zodra mijn telefoon naast me ligt op mijn bureau, lonkt hij naar me en voordat ik het weet moet ik gewoon even kijken of er nieuwe mailtjes zijn aangekomen, of alles nog in orde is en al mijn klanten nog tevreden zijn, of wil ik zien hoe vaak mijn nieuwe blog gelezen is. Het is een verslaving, een soort van digitale suikerpot waar ik gewoon niet van af kan blijven. De technologie van vandaag vormt een soort van transportbedrijf die constant vrachtwagens vult met ruwe data die in mijn hoofd verder verwerkt moet worden.

“Een telefoon, een i-pad of zelfs netflix opent een soort van poort naar een ingewikkeld wegenstelsel in mijn hoofd en lichaam. Voordat ik het weet wordt ruwe data massaal in vrachtwagens geladen die zich over dat wegenstelsel een weg baant naar mijn hoofd, waar dat verder verwerkt moet worden.”

hoe ontstaat die drukte in je hoofd ?

De allereerste stap die je moet zetten wanneer het druk wordt in je hoofd, is inzicht hoe en waarom die drukte ontstaat. Via jouw gevoelige of zwakke plekken kunnen prikkels makkelijk binnenkomen. De samenleving maakt daar dankbaar misbruik van. Margriet Sitskoorn is neuropsycholoog en hoogleraar aan de universiteit in Tilburg. Ze schrijft artikelen over onder andere het VUCA model, een model die goed beschrijft hoe de drukte in de samenleving ontstaat en op welke manier wij daar vatbaar voor zijn.

Votality – beweeglijkheid en voortdurende verandering. Wanneer er te veel om me heen verandert en te veel nieuwe dingen op mijn pad komen, kan er wel eens kortsluiting ontstaan. Ik zie de dingen dan niet meer helder en vind het moeilijk om keuzes te maken. Er komen te veel vrachtwagens met ruwe onverwerkte data binnen. Het is dan net alsof ik op een zevensprong sta, waar elk mogelijk pad wat ik kan volgen voor een bepaalde keuze staat. Maar één pad lijkt het juiste pad te zijn, maar welke moet ik dan kiezen ? Ik kan dan wel eens het verkeerde pad kiezen, door bijvoorbeeld een samenwerking aan te gaan met een collega, wat later niet echt blijkt te werken. Dan wordt ik er vroeg of laat toch mee geconfronteerd dat ik het verkeerde pad koos.

Uncertainty – onzekerheid en de neiging om belangrijke gebeurtenissen te willen voorspellen. Het geeft mij rust als ik kan voorspellen wat er de komende week gebeurt, zodat ik mijn plannen er op kan afstellen. Soms is het zo druk in mijn hoofd, dat ik er bijna niet omheen kan. Ik kan de verleiding dan (bijna) niet weerstaan om me volop op die drukte te richten zodat er uiteindelijk rust ontstaat. Het feit dat ik een echte perfectionist ben met ook nog eens een hoog verantwoordelijkheidsgevoel, draagt dan niet bij tot echte rust. Als Sandra dan ook nog eens op het allerlaatste moment met andere plannen komt en het roer om gooit, ontstaat er wel eens kortsluiting. Gelukkig weet ik nu dat goed, goed genoeg is en dat elk plaatje dat zich vormt in mijn hoofd op elk moment nog kan worden bijgesteld.

Complexity – te veel informatie en prikkels zodat we het niet meer kunnen overzien of begrijpen. Toen ik zelf nog een puber was, bestond internet nog maar pas en mocht ik er van mijn ouders niet vaak op, omdat ik dan de telefoonlijn bezet hield en elke seconde letterlijk geld kostte. Tegenwoordig kan ik overal online zijn. Bij de kapper, de supermarkt, maar ook in het bushokje. Overal waar ik ga, zie ik alleen maar mensen die met hun hoofd in een beeldscherm zitten. De technologie stelt je in staat om van alles op de hoogte te blijven, social media af te struinen, online artikelen te lezen op nieuwssites, maar ook om vriendschappen te onderhouden met mensen aan de andere kant van de wereld. Sociale interactie is complex geworden en in plaats van op straat te spelen, spelen mijn kinderen nu binnen op de bank, met een i-Pad of telefoon in hun handen. Ik betrap mezelf er nog steeds op dat ik in een onbewaakt moment toch mijn telefoon pak en hetzelfde wil doen.

Ambiguity – veel dingen kun je op meerdere manieren interpreteren. Praten en discussiëren via de whatsapp. Ik heb er een enorme hekel aan. Het is zo makkelijk om je telefoon te pakken en je frustraties weg te appen. Ik heb er al diverse woordenwisselingen aan over gehouden. Wanneer ik naar mensen kijk terwijl ze iets zeggen, kan ik zien wat ze eigenlijk willen zeggen, of er bijbedoelingen zijn of dat ze in een angst of paniekaanval dingen beweren waar ze later spijt van hebben. Ik pik dan zowel de verbale als non-verbale communicatie op die ik makkelijk kan bijsturen om een echt conflict te voorkomen. Via de whats-app komen discussies veel harder binnen en kun je woorden anders interpreteren dan dat ze bedoeld zijn.

“De continue stroom aan prikkels en veranderingen bereikt eerst je lymbisch brein. Hier worden emoties en herinneringen uit het verleden gekoppeld aan alles wat binnenkomt. Aangezien dit volledig onbewust gebeurt en het bewuste brein pas later wordt ingeschakeld, houdt dit in dat we voor het overgrote deel op de automatische piloot leven.”

stop de aanvoer van ruwe en overwerkte data

De drukte in mijn hoofd ontstaat dus omdat ik toesta dat ruwe, overwerkte data, van mijn telefoon, iPad, mailbox, TV en andere zaken, ongestoord mijn hoofd binnendringt. Het transportbedrijf, waar al die ruwe data in vrachtwagens wordt geladen, die vervolgens mijn hoofd binnen rijden, werkt in ploegendienst en is 24 uur per dag bezig. Misschien wordt het eens tijd om de ploegendienst af te schaffen en in dagdiensten te draaien. Op die manier is het vanaf 17:00u rustig in mijn hoofd. Misschien moet ik de werknemers aandringen tot staken. In elk geval moet en zal het anders.

de oplossing: digitaal minimalisme

Wat ik gedaan heb, toen de drukte in mijn hoofd echt een belemmering werd en ik een burn-out kreeg, is het invoeren van digitaal minimalisme. De aanvoer van ruwe, onverwerkte data, die in mijn hoofd verder verwerkt moest worden, moest stoppen. Zie het als een verslaving, noem het web snacken, waar je opeens vanaf moet komen. Ik zat in een modus waarin ik constant alert moest zijn, hyperalertheid. Dat trok ik niet meer, daar werd ik zo moe van ! Ik voelde enorm veel weerstand in mijn hoofd en lichaam, wanneer ik alleen al dacht aan het stoppen van die verslaving, maar ik wist dat ik het toch moest volhouden. Het was als een trein die op volle toeren draait en die opeens tot stilstand komt.

“Ik hoef niet alles te weten, ik hoef niet alles te zeggen en ik hoef niet alles te doen.”

tips voor een langzamer leven

Ik ging op zoek naar een oplossing en vond die in een compleet nieuwe levensstijl : slow life. Een levensstijl die symbool staat voor de kwaliteit van het leven, een leven waarin je bewust stilstaat bij wat je doet. Denk aan het bereiden van een gezonde maaltijd en dat je daar bewust van geniet. Denk aan meer quality time met je gezin en het besef dat dit het meest belangrijke is in het leven. Hieronder geef ik je een aantal tips om vandaag nog een start te maken aan jouw slow life.

tip 01 – las bewust resetmomentjes in

tip 01

Ik had een periode waarin ik urenlang achter elkaar druk was in mijn hoofd. Ook na werktijd ging het gewoon door daar. Dat kwam omdat ik op de automatische piloot leefde en niet stilstond bij waar ik mee bezig was. Toen ik bewust besloot om reset momentjes in te lassen, momenten dat ik mezelf letterlijk van mijn werk lostrok en naar buiten ging en afstand nam, verschenen er meteen nieuwe inzichten. Drukte in mijn hoofd ontstond ook omdat ik te veel met mijn buitenwereld bezig was. Wanneer andere mensen niet lekker in hun vel zaten, betrok ik dat op mezelf en ging ik malen. Nu ontdekte ik dat ik echt helemaal vrij kon zijn doordat ik niet alles hoefde te weten, niet alles hoefde te zeggen en niet alles hoefde te doen. Dat is wat bewuster leven met je kan doen. Er ontstond meer rust, en dus ook meer inzicht, doordat ik met die reset momenten mijn hoofd letterlijk stil kon zetten. En tijdens die stilte kreeg ik de meest waardevolle inzichten.

tip 02

tip 02 – leer jezelf en je emoties kennen

Tijdens die stilte momenten kon ik terug kijken naar het leven dat ik leidde. Ik zag opeens het tempo waarin ik leefde, dat ik soms als een dolle stier leefde, in een constant hoog tempo. Dat mocht anders. Dat betekent niet dat ik opeens als een trage slak ging leven, maar dat ik af en toe bewust een stapje terug doe. Tijdens die reset momenten kijk ik dan terug naar de emoties die ik had, positief of negatief. Die zette ik op een rijtje. Naar mate ik mijn eigen emoties ging herkennen en hoe ik daarop reageerde leerde ik mezelf steeds beter kennen. Ik ontdekte daarmee de bron van mijn gejaagdheid. Ik ging er ook bewust bij stil staan hoe het anders zou moeten. Het wordt dan makkelijker om er wel of geen prioriteit aan te geven omdat je heel goed weet dat soms andere dingen belangrijker zijn.

“Drukte, stress en burn-out is niet langer een individueel probleem is wat je kan oplossen met pillen en therapie, maar is ook een maatschappelijk probleem.”

tip 03 – focus op dingen die echt belangrijk zijn

tip 03

Het leven ziet er echt vele malen mooier uit als je het wat langzamer volgt. Dat is lange tijd een enorme uitdaging geweest voor mij. Wanneer mijn zoon me zonet kwam storen terwijl ik deze blog schrijf, herinner ik me hoe storend ik dat vroeger vond. Ik moest me dan losmaken van mijn werk, terwijl ik net zo lekker bezig was. Nu kwam hij binnenlopen met een kopje koffie in zijn handen. Hij vertelde vrolijk hoe leuk zijn dag was geweest. Toen ik hem vertelde hoe leuk ik het vond dat hij me even kwam opzoeken en ook nog eens een kopje koffie meebracht, straalde hij en verscheen er een brede glimlach op zijn gezicht. Mijn blog kon best even vijf minuutjes wachten. Ik nam hem op schoot en gaf hem 5 volle minuten mijn volledige aandacht.

Meer en sneller is dus niet beter. Te hard werken, te veel drukte in je hoofd, te veel dingen moeten zorgt er niet voor dat je productiever bent en blijft. Door even alles los te laten en aandacht te besteden aan de dingen die echt belangrijk zijn, vul je jouw eigen persoonlijke batterij met nieuwe energie. Alles krijgt meer betekenis wanneer je met meer gerichte aandacht je energie verdeeld.

tip 04 – verminder je digitale ik

tip 04

Lange tijd had ik mijn telefoon naast mijn bed op mijn tafeltje liggen. Meteen als ik wakker werd keek ik op mijn telefoon. Ik had in die tijd ook nog dagelijks whatsapp contact met mijn klanten. Ze waren dat ook gewend van mij. In de tussentijd werd ik constant gestoord en wanneer mijn telefoon in het zicht lag, was het net alsof hij me bleef roepen. Ik ontdekte dat ik een echte ik had, en een digitale ik. Mijn echte ik raakte snel vermoeid en had grenzen waar ik over heen kon gaan. Mijn digitale ik was onvermoeibaar en bleef maar doorgaan zonder dat het problemen opleverde. Hij kon een oneindig aantal vragen aan. Zodra ik me bewust werd van die digitale ik, realiseerde ik me dat het een verslaving was. Die verslaving maakte me minder productief. Toen ik stopte met whatsapp contact met mijn klanten, meldingen uitschakelde en social media en e-mail slechts enkele malen per dag controleerde, ontstond er echte rust.

“Het vertraagd leven, slow life, is de uitkomst, waarbij we prioriteit geven aan de dingen die echt belangrijk zijn. We laten ons niet langer door dwingende to-do lijstjes leiden, maar kijken bewust en langzaam terug naar ons leven om te zien waar voor ons de grootste winst te behalen is.”

tip 05 – werken in blokken en wees onbereikbaar

tip 05

Als ik tegenwoordig aan het werk ga, leg ik mijn telefoon weg en klik ik mijn mailbox en social media weg. Ik heb mezelf geleerd om lange blokken te werken waarin ik me volledig richt op de taak die ik mezelf heb toebedeeld. Het tempo mag in die blokken ook wat lager. Door af en toe een pauze te nemen en nog eens van een afstandje naar mijn werk te kijken, kwamen de geniale ingevingen als vanzelf naar boven. Geniale ingevingen komen niet als je gehaast bent. Je creatieve brein wordt geblokkeerd als je te gehaast bent.

Ook in je privé leven is het goed om je telefoon eens weg te leggen. Tijdens het eten liggen er bij ons geen telefoons op tafel. Als ik met mijn kinderen een leuk uitstapje doe, laat ik de telefoon wel eens bewust thuis, of zet ik hem op vliegtuigmodus en stop hem in de tas.

tip 06 – wees niet zo streng voor jezelf

tip 06

De meest belangrijke tip die ik ontdekte toen ik eens kritisch naar mezelf keek, was dat ik niet zo streng voor mezelf hoefde te zijn. Ik werkte altijd snel en gehaast en had nooit ergens tijd voor. Ik naam de quality time met mijn gezin niet altijd om dat ik die rust gewoon niet voelde. Er lag altijd wel een stapel werk op me te wachten. Die stapel werk ligt morgen, volgende week, volgende maand of volgend jaar ook nog wel op me te wachten.

Ik ontdekte dat ik te weinig tijd besteedde aan de meest geweldige zaken in het leven : diepgaande gesprekken met mijn kinderen, lange wandelingen met mijn hond, diep slapen, weer verliefd worden op mijn vrouw, genieten van de bruisende ideeën die ik had. Deze dingen kun je niet haasten en zijn zo belangrijk. Het vertraagt je leven zodat je uiteindelijk weer productiever kan zijn.

Het is dus niet zo erg als je agenda wat lege vakken heeft. Bekijk op zo’n moment naar de dromen die je had. Dingen die je altijd al wilde doen maar geen tijd voor had. Voor mij was dat kanoën in de Biesbosch, met de hond naar het strand, een lange fietstocht samen met mijn zoon.

onze maatschappij is gestoord


Het is zo gemakkelijk om je te laten leiden door alles wat de maatschappij je oplegt. Ik sprak een vrouw die aangaf dat ze hier niet meer in meegaat. Dat ze bewust leeft en haar eigen keuzes maakt. Dat betekent dat je soms weerstand krijgt, of van jezelf of van de mensen om je heen die niet begrijpen waarom je opeens zo’n andere keuzes maakt. Toch is het voor jou goed om je eigen keuzes te maken, no matter what.

Die nieuwe keuzes kun je alleen maar maken als je daar bewust naar kijkt. Een leven waarbij je nooit echt aanwezig bent, geen controle hebt over je plannen en waarin je constant naar alle kanten toe getrokken wordt, is eigenlijk heel triest. Wanneer je heel bewust naar je eigen leven gaat kijken, sta je versteld wat het resultaat daarvan kan zijn.

De RVS, de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving, geeft ook aan dat drukte, stress en burn-out niet langer een individueel probleem is wat je kan oplossen met pillen en therapie, maar dat het een maatschappelijk probleem is. Het is nodig dat we samen kijken naar de daadwerkelijke oorzaak en dat we zoveel mogelijk mensen daar bewust van maken. Dan en alleen dan kun je misschien voorkomen dat steeds meer mensen uitvallen en dat je daarmee niet alleen persoonlijk leed, maar ook angst en paniekaanvallen veroorzaakt.

We hebben in deze samenleving vaak onrealistische verwachtingen en idealen. We eisen van onszelf dat we altijd op hetzelfde niveau presteren, altijd dezelfde kwaliteit kan leveren. Dat perfectie altijd mogelijk is en je altijd bereikbaar moet zijn en moet presteren. We denken dat alles realiseerbaar is en vragen dan stelselmatig te veel van onszelf. Deze aannnamen sluipen ons leven binnen en zorgen voor nog meer frustraties en teleurstellingen.

Het vertraagd leven, slow life, is de uitkomst, waarbij we prioriteit geven aan de dingen die echt belangrijk zijn. We laten ons niet langer door dwingende to-do lijstjes leiden, maar kijken bewust en langzaam terug naar ons leven om te zien waar voor ons de grootste winst te behalen is.



Follow

About the Author

Roel van Heel is coach, trainer, auteur en spreker en deelt actief zijn kennis hoe jij in snelle en eenvoudige stappen het minder druk kan maken in je hoofd. In het gezin van Heel is het met drie hooggevoeligen nooit saai... er gebeurt elke dag wel wat. De truc is dat je anders leert omgaan met deze alledaagse dingen. Dat is vele malen makkelijker dan dat je denkt. Je beschikt over meer tools en technieken dan dat je nu weet om het jezelf wat makkelijker te maken, we gebruiken het alleen niet. Met zijn blogs, filmpjes, lezingen, workshops en trainingen laat hij zien hoe ook jij in korte tijd grote stappen kan zetten.

>